Verplicht telewerk wegens corona: wat zegt de wet?

Een belangrijke maatregel in de strijd tegen het coronavirus is het verplicht telewerk. Op 26 januari 2021 sloot de Nationale Arbeidsraad hierover de nieuwe, tijdelijke cao nr. 149 die geldt tot het einde van dit jaar. Het gaat om een zogenaamde ‘suppletieve’ cao, wat betekent dat ze de bestaande overeenkomsten niet vervangt, maar aanvult. We zetten in dit artikel de belangrijkste punten van deze cao nr. 149 voor u op een rij.

Verplicht telewerk

Een akkoord sluiten wordt verplicht

In bedrijven waar voor de coronacrisis al structureel telewerk bestond, was een schriftelijk akkoord vroeger al verplicht. Vanaf 2021 is zo’n akkoord ook vereist voor telewerk omwille van corona. Let wel: deze verplichting geldt voor alle ondernemingen, ook voor die waar er voorheen nog geen overeenkomst over thuiswerk bestond.

In dit akkoord moeten duidelijke afspraken staan, onder meer over het uurrooster, de controle op de te behalen resultaten en/of de beoordelingscriteria van het telewerk en de bereikbaarheid van de werknemers tijdens het thuiswerken.

  • Tip: via de tool prime Time van GET kunnen medewerkers hun gepresteerde uren makkelijk online doorgeven. Dit biedt de garantie dat de gemaakte afspraken over het uurrooster correct nageleefd worden.

Om een akkoord over telewerk omwille van corona af te sluiten, moet u als werkgever de spelregels van het sociaal overleg volgen. Dat betekent dat u dit, afhankelijk van de situatie in uw bedrijf, moet bespreken op de ondernemingsraad, op het comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) of met een syndicaal afgevaardigde, om zo een ondernemings-cao op te stellen. Hebt u zulke overlegorganen niet, dan kunt u de procedure volgen om het arbeidsreglement te wijzigen of individueel overleggen met uw werknemers.

Ondanks deze verplichting blijkt in de praktijk dat iets minder dan de helft van de bedrijven tot nu toe nog geen duidelijk omschreven policy heeft voor deze tijdelijke maatregel.

Een onkostenvergoeding is niet verplicht

Het is ook verplicht om tussen werkgever en werknemer afspraken te maken over de kosten die telewerk voor de werknemer met zich meebrengt. Dit vereiste overleg is gunstig voor beide partijen. Bij telewerk omwille van corona kan er een onkostenvergoeding voorzien worden, maar dit is niet verplicht

Bij structureel thuiswerk, los van de coronamaatregelen, moeten er afspraken gemaakt worden over een vergoeding voor de uitrusting en het gebruikte materiaal. Een belangrijk punt daarbij is de laptop. Als werkgever kunt u een toestel ter beschikking stellen of de werknemer kan, tegen een vergoeding, zijn eigen apparatuur gebruiken.

Aandacht voor welzijn tijdens telewerkperiode 

Als werkgever moet u de nodige preventiemaatregelen nemen en aandacht voor het psychosociaal welzijn van uw werknemers maakt daar een belangrijk deel van uit. 

Bied uw werkgevers voldoende mogelijkheden om zich, ondanks de omstandigheden, onderling en met het bedrijf verbonden te blijven voelen. De angst om sociale contacten te verliezen is immers een van de belangrijkste redenen waarom mensen liever niet elke dag telewerken. Heel wat werknemers vinden het namelijk niet zo eenvoudig om tijdens het thuiswerken een goede balans te vinden tussen hun werk en privéleven. Om hierover te waken, is er een belangrijke rol weggelegd voor de preventieadviseur.

Controle op het werk en bescherming van de bedrijfsgegevens

Als werkgever mag u de resultaten en de uitvoering van het telewerk op een gepaste en proportionele manier controleren. U moet uw medewerkers wel informeren over de manier waarop die controle zal verlopen. Het is cruciaal dat de controle gebeurt met respect voor de persoonlijke levenssfeer en de privacy van elke telewerker.

Ten slotte moeten de bedrijfsgegevens waar uw medewerkers tijdens het telewerken gebruik van maken op elk moment beschermd blijven. Het is dan ook belangrijk dat u uw werknemers informeert over de regels die daarbij gelden. Maak duidelijk wat de beperkingen zijn bij het gebruik van IT-apparatuur en -tools en wat de sancties zijn bij overtredingen.